لوست عمر نه غواړي، د ا خبره یوې ۹۴ کلني سپین سري پیلیس ټرنر په اثبات ورسول. پیلیس چي اوس د کمکیانو انا ده د اېنتروپولوجي د اُستاذۍ پارچه یې تر لاسه کړه، هغې په ۱۲ کلنۍ کي د خپلو اولادو د پاره ښونځۍ پرېښول، اما تل به يې زړه غوښتل چي زدکړي پوره کړي . پیلیس په ۹۰ کلنۍ کي دا زدکړي پېل کړي وې او پسله څلور کاله یې خپله تمنا پوره کړه. په دا او س کې د اېډیلیډ په پوهنتون کي د اینتروپولوجي اُستاذي تر سره کړه. د پېلس په شان هر څوک کولاﺉ سي چي زیار وباسي او د لوستو په اړه خپلي تمناوي پوره کړي.

  روښان پسرلى

تخنیک

ټلوېزوني ساعت

په بازارکي ډول ډول ټلوېزوني ساعتان ستااما زیاتره یې دسیښې او د ښکارې په خاطر چنداني نه خوښیږي . ایپوګ انځوري نامي ساعت دا ادعا کوي چي تر نامیانو نامي دی .

دا ساعت ۵ سانتۍ سښه لري ، ښه سپڅ انځور ښکاره کوي ،سندرچلونکی ، ږغ سبتونکی او ايف ايمم راډیو لري او د غوږکو دپاره هم ځاي لري .

پوري ځاي لري نو زه به راډیو پکي اورم .   GB دا ساعت  د ۲څه در۴

په خداي ساتلي هڅ نه کیږي دا د مېتیو سېویج خور مېنډي وویل .

د ورجینیا د  کېرولاینا  ښار د مایرټل سمندرغاړه ، یو ځوان  مېتیو سېوېج چي د یو مسافرخوني په برنډه کي ولاړ و،خپل د لامبو کالیو د پاره یې لاس وغځوی اوو تناوته ور وغورځیدی د دا غورځنګ سره د ۶ منزل د برنډې څه راولوېد او په دا لوېدو کي یې ځان د نورو منزلي برنډو څه ومُښتۍ ، په پاﺉ کي په تاکانو کي ومښتی . د ۶ منزل رالوېدو په ده باندي هڅ هم و نه کړه ،او دی راپورته سو اما رنځور پالانو ژر وامبولانس ته واچوی او روغتون ته یې ورساوه . په روغتون کي رنځورپالانو رمټ وبلی او کور ته یې پرېښود .

د مېتیو د خور خبره رښتیا هم په خداي ساتلي هڅ نه کیږي .

يوه واقعي كيسه راياده شوه هغه داده چي  .
د  تير كال  په  اوږدو كي  د يوي  ماشومي  انجلي     چي  هغه  يوه  اته  8 كلنه  انجلي  ده:  ديانا : نوميږي  د نوراحمد خان  :فضلي : لور او دفراه  ولايت  په لومړي ناحيي كښي  سكونت  لري  .نودهغي  پلار يي داسي په كيسي پيل  كوي   .
چي يوه  ورځ  د ورځو كي  چي دا  ماشومه   انجلي   د ښوونځي  نه  دكورپه  لوري د راستنيدلو  څخه   ورسته  چي  يي  اوښكو پرگريوان  اميلونه جوړ  كړي  وه  او سلگيو  نه  يي  خوږه  زبه  بنديدله  او  په   وړو  وړو  خبرو  يي  پيل وکې  .
چي  پلارجانه !  تا ولي  زمونږ  په  كوركي   په  پښتو  زبه  خبري  كولي  ؟
او    پلارجانه !  تا ولي  مونږ  ته    پښتو  ژبه  راوښودله  ؟
تاولي پلارجانه  دهغو څو نورو زده كوونكو د كورنيو په  څير زمونږ  كورني  ته   دري  ژبه  نه   راښودله  ؟
هغه داچي  زه  ښوونځي ته  ولاړه  سمه هلته  زمونږ  ښوونكې په  دري  ژبه  مونږ  ته  ليك  او لوست  كوي  . چي  زه او  زما په  څير  ډيري  نوري  زده كوونكي  هم  د دي  ستونزي  سره لاس  اوگريوان  دي  .
نوچي كله  ښوونكي  زمونږ  څخه  د لوست  په  هكله  څه  وه پوښتي  نو مونږ  هم  د هغه  څو نورودري ژبو زده كوونكو  په  څير  خپل  د  نښي  گوتي   جگي  كړو  .  خو چي كله  واقعي  تپوس  مونږ  ته  راوړاندي سي  نومونږ  نا ځوابه  پاته  شو  .  هغه  ځكه  چي  مونږ  ته  لوست  په ټولگي كي  په    دري  ژبه  شويدي .
نو پلاره ماته  ځواب  راكه  ؟   چي  بيله  مونږه  او زمونږ په  څير  هغه زما د  ټولگيوالو دكورني  نه  پرته  بل   څوك  هم  پدي  پښتو  ژبه  خبري  كوي ؟  كه  يي كوي نو بيا ولي  مونږ  ته  په  ښوونځي  كي  په  دري  ژبه ليك او لوست  كيږي. راته ووايه  وبلي غلي  شوي  زه ځواب  غواړم  برسيره پردي  چي  زمونږ پښتو ژبو زده كوونكو شميرنه هم  په  ټولگي كښي  ډيره ده  دا ولي  پلارجانه ؟
پلارجانه تا ولي  زمونږ  په  كورني كي  په  دري  ژبي  خبري نه  كولي  ؟چي  ما هم  اوس  دري  ژبه زده  واي  او خپل دښوونكي  په ليك او لوست  پوهيدلاي  .
پلاره داراته  ووايه  چي  تا ولي  مونږته يوداسي زبه   را رزده كړل  چي هغه  ژبه  زمونږ د ولايت  په  مركز  كي   يوه دانه  ښوونځي  هم  د نموني په  ډول  نه لري  ؟
نو پلارجانه !          نور زه نه غواړم  ښوونځي  ته  ولاړه  سم  . نورزه  په  دري  زبي  ليك اولوست  نه كوم  .
پلاره !   داټوله ستا له  امله  ماته  راپيښه  شوه  نور  ستاسر ه  زه مينه نه   كوم   .  نور ستانه  خوابدي  يم  پلارجانه  ..........................................
نوپلاريي واي  كله  چي  مي  دخپلي كمكي  لورپه  اوښكولوند گريوان وليدي  نو مي  پر سترگو تياره خپره شوه .حركت مي نشو كولاي  .بدن مي مړاوي شو .په زهن  كي  مي  ولولي راوپاريدلي  .چي دچاسره دخپل معصومي لور حال شريك كړم  ؟ چاته ورسوم   ؟ اه خدايه چاته دخپل كمكي  معصومي لور ارزوگاني  وره سوم ؟ اه خدايه  دچاه دروازه وټكوم  چي ته يوار زمادلوركي  په درد خواخوږي  راسره وكه ؟
دډيره نه ورسته يوار مي احساس دا راته وويل  چي  د ښووني اوروزني  ورياست ته ورسه هلته دښووني او روزني  د ريس ښاغلي عتيق الله سره داخبره شريكه كړه .خوزړه نازړه د رياست په لور مي قدمونه راواخستل  .هلته مي  دخپلي معصومي لور اوميدونه ورسره شريك كړل .خوهغه په ځواب كي  راته داسي وويل چي پښتو ژبه سخته ده دا به زده كوونكو ته ډيري  ستونزي  پيداكړي  .خوبياهم زه ژمنه كوم  چي  ستاسو ارزوگاني  به ارومروپوره كوم .خوبيامي هم زړه صبر نه شو كولاي راغلم دڅونورو دوستانوسره په گډه د فراه دولايت له والي ښاغلي محي الدين   بلوچ  څخه ورغلوخوهغه هم دارنگه زمني وكړي  .
خو هيچا په خپلو زمنو زمونږ  له  بچيانو سره وفا ونه كړل  بيله دي چي  د دري  ژبو  په  ښوونځي  كي يي  گډ  د پښتو په  نو م  څو ټولگي جوړي كړيدي . چي هغه ته مونږ  ښوونځي  نسو ويلاي بلكه زمونږ اوزمونږ له بچو سره تيروتنه ده .
په پاي كښي  د ښووني اوروزني  له  وزير  ښاغلي  محمدحنيف :اتمر: څخه د ده دخدمت كولو  مننه كوم  اودلوي خداي ج  له لوري   دده لا نوربرياليتوب  غواړم .خوخداي  دي دته لانور هم ددي توان اوقدرت وركړي چي زمونږد  خوږو ماشومانو و اوميدونوته  هم په جوته توگه پاملرنه وكړي  .

صفت الله (ذاهدی ) او دافغان ستوری سندرغاړی ستاره حسین زاده

لکه څنګه چې ټولو نړئ ته ښکاره ده ، د معلوما تي ټکنالوجي د منځ ته راتګ او پرمختګ تر ټولو ستره موخه انسان او انساني ژوند ته د اسانتیاو برابرول دي .چې له دغه لړ څخه داسې یوغښتلی پروګرام د ر پیژنو چی د یوه پیاوړي نښلونکي اوزار په توګه ستا سو د ځاني،سوداګریزواو مسلکي اړتیاواو د ندو د سنبا لښت او سمون چاري پر غا ړه لري .

پس ما یکرو سافټ اوټ لوک۲۰۰۳داسې نښلونکی پروګرام دی چې دځاني معلوما تو د سنبا لونکي یا مدیر په نا مه هم یا دیږي کوم چې خپل کارونکي ته یو ځانګړی ځای برابروي ترڅو خپل بریښنا لیکونه، کلیزي، اړیکه نیونکي او نور ځانیز اوټولګیز معلومات سنبال او خوندي کړي.

پس دخپلو هغو ټولو ما لوماتو په هکله چې دخپلو ورځنیو اړتیا وو دسنبا لښت له کبله ورته اړ یاست فکر وکړی.آیا شونې ده چې هر وخت له خپل مرستیا ل اویا بل چا څخه وپوښتۍچې:

۱- آیا له چا سره لیده کاته لرم؟

۲- آیا اړیم چا ته لیک ولیږم؟ 

۳- آیا اړیم د چاڅخه لیک تر لاسه کړم؟

۴- کوم کارونه با ید ترټولودمخه تر سره شي؟

نن کومه نیټه ده؟ او په کومه نیټه دکومو کارنو کول اړین دي؟ او داسې نور.ددي سره ،سره چې داټول کارونه ډیر کوچني ښکاري مګر داواړه، واړه کارونه ورو ورو زیاتیږي او ښا یی د سنبا لښت لپاره یی بشپړ وخت هم ونه لری.پس بې  له انسان څخه داسې کوم څیزهم شته، تر څو تا سره د پورتنیو کارونو په تر سره کولو کې مرسته وکړي . او هغه اوټ لوک دی په ځانګړې توګه اوټ لوک ۲۰۰۳.

تا سو کولای شې ددغه پروګرام مختلفې برخې وکاروې دنمونې به توګه کولای شې د بریښنا لیک برخه د بریښنا لیک د لیږلو او لاسته راوړلو لپا ره،د اړیکه نیونکو برخه د اړیکه نیونکو د بریښنا لیکونو دپتو،دګرځنده تلفون د شمیرو،دکور بته اوداسې نورو،دخپل مهال ویش یا کړنلارولپاره د کلیزې برخه وکاروئ.د کلیزې په کا رولو سره تا سو کولای شی خپلې د لیدنې وعدې،غونډې او نورې ځانګړې پیښې پلان کړی،دکړنو په برخه کې د ټولو هغو کارونو سنبا لښت چې با ید تر سره شي سرته رسیږي،د یاداښتونو په برخه کې تا سو کولای شې راز،راز یا دونې وکاږی اود ژورنال برخه د مختلفو اړیکه نیونکودکړنو د په نښه کولو لپاره کارولای شې

لکه څنګه موچې مخکې یا دونه وکړه اوټ لوک یا نې د ځاني مالوما تو سنبا لونکی.پس زما افغا نان وروڼه د خپلو ځاني،سوداکریزو، اومسلکي اړتیاواودندو د سنبا لښت لپاره اړدي تر څو اوټ لوک ۲۰۰۳ وکاروی

ډیر به Domainاو Workgroup پیژني او کیدای شي ډیرو تا دا ویوکي نا اشنا وي. خو بیا هم زه ددې په هکله اوس هیڅ هم ویل نه غواړم مګر کیدای شي په راتلونکې کې پرې څه نا څه، خدای وس ولیکو. اړینه ده چې که چیری تا سو کمپیوټر کاروی نو یا خو به ستا سو کمپیوټر دDomain او یا خوبه دیوه Workgroup برخه وي. شونې ده ستا سو کمپیوټر له څو نورو کمپیوټرو سره د Domain یا Workgroup په بڼه نښتی وي یانې دیوې وړوکې شبکې په دود او یا خو هم کیدای شي داوړ نه وې، کیدای شي تا سو په ځا نګړې توګه همدا خپل کمپیوټر وکاروی موخه داده چې  له بل هیڅ کمپیوټر سره نه وي نښلیدلی. په دغو دریو واړو بڼو کې تا سو اړیا ست تر څو یو کا رن نوم (Username) او یو پټ نوم(Password)  ولری تر څو له خپل کمپیوټر څخه ګټه واخلی اړینه نه ده چې پټ نوم به حتمي ولری مګر کا رن نوم اړین دی.کله هم چې تا سو کمپیوټر لمړی چا لان کړی نو له تا سو څخه کارن نوم غواړي اوس د کارن نوم د ټا یپ کولو لارې درپه ګوته کوم په دې ما نا که تا سو کمپیوټر ته ننوتل غواړی نو خپل کارن نوم په کومو بڼو ټا یپ کولی شۍ تر څو د منلو وړوي او کمپیوټر ته پرې ننوزۍ. اوس نو داخبره له څو لارو څیړو:۱- که تا سو د یوه Domain برخه وال یا ست کولای شې ځپل کارن نوم په لاندې ډول ټا یپ کړې:الف – username@domainنمونه: smakhkash@smakhkash.com په دغه مثا ل کې smakhkash کارن نوم دی او smakhkash.com دومین دی.ب – domain\usernameنمونه: smakhkash.com\smakhkash دلته smakhkash.com دومین او smakhkash کا رن نوم دی.۲- که چیری تا سو د یوه workgroup برخه وال یا ست کولای شی خپل کارن نوم په لاندې ډول ټا یپ کړی:الف – username@workgroupنمونه: smakhkash@icthelpdesk  دلته smakhkash کارن نوم اوicthelpdesk عبا رت له workgroup څخه دی.ب – workgroup\usernameنمونه: icthelpdesk\smakhkash دلته icthelpdesk عبا رت له workgroup څخه دی او smakhkash کارن نوم دی.۳- که چېری تا سو یوا ځې یو کمپیوټر چلوی یا نې نوموړی کمپیوټر له نورو کمپیوټرونو سره نه وې نښتۍ نو تا سو کولای شۍ خپل کا رن نوم په لاندې ډول ټا یپ کړی:الف- username@computer nameنمونه:  smakhkash@MCSETRAINING0001دلته smakhkash کا رن نوم او MCSETRAINING0001 د کمپیوټر نوم دی.ب – computer name\usernameنمونه: MCSETRAINING0001\smakhkash دلته MCSETRAINING0001 د کمپیوټر نوم او smakhkash کا رن نوم دی.که چیرې ستا سو کمپیوټر له نورو کمپیوټرونو سره نه وې نښتې بیا هم په Workgroup کې یا ست مګر په دغه صورت کې له دریم غوراوي کا رواخلۍ .

ډاکټر ثواب الدین مخکښ

ډیر به Domainاو Workgroup پیژني او کیدای شي ډیرو تا دا ویوکي نا اشنا وي. خو بیا هم زه ددې په هکله اوس هیڅ هم ویل نه غواړم مګر کیدای شي په راتلونکې کې پرې څه نا څه، خدای وس ولیکو. اړینه ده چې که چیری تا سو کمپیوټر کاروی نو یا خو به ستا سو کمپیوټر دDomain او یا خوبه دیوه Workgroup برخه وي. شونې ده ستا سو کمپیوټر له څو نورو کمپیوټرو سره د Domain یا Workgroup په بڼه نښتی وي یانې دیوې وړوکې شبکې په دود او یا خو هم کیدای شي داوړ نه وې، کیدای شي تا سو په ځا نګړې توګه همدا خپل کمپیوټر وکاروی موخه داده چې  له بل هیڅ کمپیوټر سره نه وي نښلیدلی. په دغو دریو واړو بڼو کې تا سو اړیا ست تر څو یو کا رن نوم (Username) او یو پټ نوم(Password)  ولری تر څو له خپل کمپیوټر څخه ګټه واخلی اړینه نه ده چې پټ نوم به حتمي ولری مګر کا رن نوم اړین دی.کله هم چې تا سو کمپیوټر لمړی چا لان کړی نو له تا سو څخه کارن نوم غواړي اوس د کارن نوم د ټا یپ کولو لارې درپه ګوته کوم په دې ما نا که تا سو کمپیوټر ته ننوتل غواړی نو خپل کارن نوم په کومو بڼو ټا یپ کولی شۍ تر څو د منلو وړوي او کمپیوټر ته پرې ننوزۍ. اوس نو داخبره له څو لارو څیړو:۱- که تا سو د یوه Domain برخه وال یا ست کولای شې ځپل کارن نوم په لاندې ډول ټا یپ کړې:الف – username@domainنمونه: smakhkash@smakhkash.com په دغه مثا ل کې smakhkash کارن نوم دی او smakhkash.com دومین دی.ب – domain\usernameنمونه: smakhkash.com\smakhkash دلته smakhkash.com دومین او smakhkash کا رن نوم دی.۲- که چیری تا سو د یوه workgroup برخه وال یا ست کولای شی خپل کارن نوم په لاندې ډول ټا یپ کړی:الف – username@workgroupنمونه: smakhkash@icthelpdesk  دلته smakhkash کارن نوم اوicthelpdesk عبا رت له workgroup څخه دی.ب – workgroup\usernameنمونه: icthelpdesk\smakhkash دلته icthelpdesk عبا رت له workgroup څخه دی او smakhkash کارن نوم دی.۳- که چېری تا سو یوا ځې یو کمپیوټر چلوی یا نې نوموړی کمپیوټر له نورو کمپیوټرونو سره نه وې نښتۍ نو تا سو کولای شۍ خپل کا رن نوم په لاندې ډول ټا یپ کړی:الف- username@computer nameنمونه:  smakhkash@MCSETRAINING0001دلته smakhkash کا رن نوم او MCSETRAINING0001 د کمپیوټر نوم دی.ب – computer name\usernameنمونه: MCSETRAINING0001\smakhkash دلته MCSETRAINING0001 د کمپیوټر نوم او smakhkash کا رن نوم دی.که چیرې ستا سو کمپیوټر له نورو کمپیوټرونو سره نه وې نښتې بیا هم په Workgroup کې یا ست مګر په دغه صورت کې له دریم غوراوي کا رواخلۍ .

ډاکټر ثواب الدین مخکښ